પવમાન સૂક્તમ્
પવમાન સૂક્તમ્(Pavmana Suktam In Gujarati) એ ઋગ્વેદ, સામવેદ અને યજુર્વેદમાં ઉલ્લેખિત એક મુખ્ય સ્તોત્ર છે, જે સોમ દેવની સ્તુતિમાં રચાયેલ છે. આ સૂક્ત વેદોમાં વિશેષ મહત્ત્વનું સ્થાન ધરાવે છે કારણ કે તે સોમ રસનું શુદ્ધિકરણ અને તેનું મહત્વ દર્શાવે છે. પવમનનો અર્થ થાય છે ‘શુદ્ધિકર્તા’ અથવા ‘શુદ્ધિકર્તા’, અને આ સૂક્ત સોમને શુદ્ધ કરવાની પ્રક્રિયાનું વર્ણન કરે છે.
પવમાન સૂક્તમ્ (Pavmana Suktam In Gujarati)
ઓમ્ ॥ હિર॑ણ્યવર્ણાઃ॒ શુચ॑યઃ પાવ॒કા
યાસુ॑ જા॒તઃ ક॒શ્યપો॒ યાસ્વિંદ્રઃ॑ ।
અ॒ગ્નિં-યાઁ ગર્ભ॑ઓ દધિ॒રે વિરૂ॑પા॒સ્તા
ન॒ આપ॒શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વંતુ ॥
યાસા॒ગ્મ્॒ રાજા॒ વરુ॑ણો॒ યાતિ॒ મધ્યે॑
સત્યાનૃ॒તે અ॑વ॒પશ્યં॒ જના॑નામ્ ।
મ॒ધુ॒શ્ચુત॒શ્શુચ॑યો॒ યાઃ પા॑વ॒કાસ્તા
ન॒ આપ॒શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વંતુ ॥
યાસાં᳚ દે॒વા દિ॒વિ કૃ॒ણ્વંતિ॑ ભ॒ક્ષં
યા અં॒તરિ॑ક્ષે બહુ॒ધા ભવં॑તિ ।
યાઃ પૃ॑થિ॒વીં પય॑સોં॒દંતિ શુ॒ક્રાસ્તા
ન॒ આપ॒શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વંતુ ॥
શિ॒વેન॑ મા॒ ચક્ષુ॑ષા પશ્યતાપશ્શિ॒વયા॑
ત॒નુવોપ॑ સ્પૃશત॒ ત્વચ॑ઓ મે ।
સર્વાગ્॑ઓ અ॒ગ્નીગ્મ્ ર॑પ્સુ॒ષદો॑ હુવે વો॒ મયિ॒
વર્ચો॒ બલ॒મોજો॒ નિધ॑ત્ત ॥
પવ॑માન॒સ્સુવ॒ર્જનઃ॑ । પ॒વિત્રે॑ણ॒ વિચ॑ર્ષણિઃ ।
યઃ પોતા॒ સ પુ॑નાતુ મા । પુ॒નંતુ॑ મા દેવજ॒નાઃ ।
પુ॒નંતુ॒ મન॑વો ધિ॒યા । પુ॒નંતુ॒ વિશ્વ॑ આ॒યવઃ॑ ।
જાત॑વેદઃ પ॒વિત્ર॑વત્ । પ॒વિત્રે॑ણ પુનાહિ મા ।
શુ॒ક્રેણ॑ દેવ॒દીદ્ય॑ત્ । અગ્ને॒ ક્રત્વા॒ ક્રતૂ॒ગ્મ્॒ રનુ॑ ।
યત્તે॑ પ॒વિત્ર॑મ॒ર્ચિષિ॑ । અગ્ને॒ વિત॑તમંત॒રા ।
બ્રહ્મ॒ તેન॑ પુનીમહે । ઉ॒ભાભ્યાં᳚ દેવસવિતઃ ।
પ॒વિત્રે॑ણ સ॒વેન॑ ચ । ઇ॒દં બ્રહ્મ॑ પુનીમહે ।
વૈ॒શ્વ॒દે॒વી પુ॑ન॒તી દે॒વ્યાગા᳚ત્ ।
યસ્યૈ॑ બ॒હ્વીસ્ત॒નુવો॑ વી॒તપૃ॑ષ્ઠાઃ ।
તયા॒ મદં॑તઃ સધ॒માદ્યે॑ષુ ।
વ॒યગ્ગ્ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ।
વૈ॒શ્વા॒ન॒રો ર॒શ્મિભિ॑ર્મા પુનાતુ ।
વાતઃ॑ પ્રા॒ણેને॑ષિ॒રો મ॑યો॒ ભૂઃ ।
દ્યાવા॑પૃથિ॒વી પય॑સા॒ પયો॑ભિઃ ।
ઋ॒તાવ॑રી ય॒જ્ઞિયે॑ મા પુનીતામ્ ॥
બૃ॒હદ્ભિઃ॑ સવિત॒સ્તૃભિઃ॑ । વર્ષિ॑ષ્ઠૈર્દેવ॒મન્મ॑ભિઃ । અગ્ને॒ દક્ષૈઃ᳚ પુનાહિ મા । યેન॑ દે॒વા અપુ॑નત । યેનાપો॑ દિ॒વ્યંકશઃ॑ । તેન॑ દિ॒વ્યેન॒ બ્રહ્મ॑ણા । ઇ॒દં બ્રહ્મ॑ પુનીમહે । યઃ પા॑વમા॒નીર॒દ્ધ્યેતિ॑ । ઋષિ॑ભિ॒સ્સંભૃ॑ત॒ગ્મ્॒ રસમ્᳚ । સર્વ॒ગ્મ્॒ સ પૂ॒તમ॑શ્નાતિ । સ્વ॒દિ॒તં મા॑ત॒રિશ્વ॑ના । પા॒વ॒મા॒નીર્યો અ॒ધ્યેતિ॑ । ઋષિ॑ભિ॒સ્સંભૃ॑ત॒ગ્મ્॒ રસમ્᳚ । તસ્મૈ॒ સર॑સ્વતી દુહે । ક્ષી॒રગ્મ્ સ॒ર્પિર્મધૂ॑દ॒કમ્ ॥
પા॒વ॒મા॒નીસ્સ્વ॒સ્ત્યય॑નીઃ । સુ॒દુઘા॒હિ પય॑સ્વતીઃ । ઋષિ॑ભિ॒સ્સંભૃ॑તો॒ રસઃ॑ । બ્રા॒હ્મ॒ણેષ્વ॒મૃતગ્॑ઓ હિ॒તમ્ । પા॒વ॒મા॒નીર્દિ॑શંતુ નઃ । ઇ॒મં-લોઁ॒કમથો॑ અ॒મુમ્ । કામા॒ન્થ્સમ॑ર્ધયંતુ નઃ । દે॒વીર્દે॒વૈઃ સ॒માભૃ॑તાઃ । પા॒વ॒મા॒નીસ્સ્વ॒સ્ત્યય॑નીઃ । સુ॒દુઘા॒હિ ઘૃ॑ત॒શ્ચુતઃ॑ । ઋષિ॑ભિઃ॒ સંભૃ॑તો॒ રસઃ॑ । બ્રા॒હ્મ॒ણેષ્વ॒મૃતગ્॑ઓ હિ॒તમ્ । યેન॑ દે॒વાઃ પ॒વિત્રે॑ણ । આ॒ત્માનં॑ પુ॒નતે॒ સદા᳚ । તેન॑ સ॒હસ્ર॑ધારેણ । પા॒વ॒મા॒ન્યઃ પુ॑નંતુ મા । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યં પ॒વિત્રમ્᳚ । શ॒તોદ્યા॑મગ્મ્ હિર॒ણ્મયમ્᳚ । તેન॑ બ્રહ્મ॒ વિદો॑ વ॒યમ્ । પૂ॒તં બ્રહ્મ॑ પુનીમહે । ઇંદ્ર॑સ્સુની॒તી સ॒હમા॑ પુનાતુ । સોમ॑સ્સ્વ॒સ્ત્યા વ॑રુણસ્સ॒મીચ્યા᳚ । ય॒મો રાજા᳚ પ્રમૃ॒ણાભિઃ॑ પુનાતુ મા । જા॒તવે॑દા મો॒ર્જયં॑ત્યા પુનાતુ । ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॑ ॥
ઓં તચ્છં॒-યોઁરાવૃ॑ણીમહે । ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞાય॑ । ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞપ॑તયે ।
દૈવી᳚સ્સ્વ॒સ્તિર॑સ્તુ નઃ । સ્વ॒સ્તિર્માનુ॑ષેભ્યઃ । ઊ॒ર્ધ્વં જિ॑ગાતુ ભેષ॒જમ્ । શન્નો॑ અસ્તુ દ્વિ॒પદે᳚ । શં ચતુ॑ષ્પદે ॥
ઓં શાંતિઃ॒ શાંતિઃ॒ શાંતિઃ॑ ॥
